كيومرث پرندين دانشجوي كارشناسي ارشدجغرافياي سياسي
اين روزها به بهانه انجام يك كارتحقيقي درموردپيشينه تاريخي ونقش ژئوپليتيك اسلام آبادغرب مطالعات مختصري دراين زمينه نمودم كه لازم ديدم چندنكته رادراين موردمحضرشماخوانندگان عزيزيادآوري نمايم:
اولين قانون تقسيمات كشوري درسال 1316ه.ش كشوررابه 10استان و49شهرستان تقسيم كرد.طبق ماده يك اين قانون استان پنجم شامل شهرستان هاي كرمانشاه –شاه آباد(اسلام آبادغرب)-ايلام-همدان-سنندج وبامركزيت كرمانشاه تشكيل شد.
اين قانون كه براي اولين بارفضاي سياسي ايران راساماندهي نمودكشورراازبالاترين سطح تاپايين ترين سطح موجوددرجه بندي كرد.شهرستان هاي موجوددراستان پنجم بتدريج وتاامروزهمگي ازاين استان منفك وخودبه استاني مستقل تبديل شدندوازجمع آنها تنهاشهرستان اسلام آبادغرب هنوزباهمان تقسيم اوليه باقي مانده است.
شهرستاني كه ازنظرپيشينه تاريخي وژئوپوليتيكي درادوارگذشته بخوبي نقش خودرانمايان ساخته است.وعلاوه برمركزيت ثقل ارتباطي بين استان هاي جنوبي واستان هاي شمال غربي كشور،معبراصلي تهران بغدادنيزبوده است واززمان عبوراسكندرمقدوني ازاين شهرتاكنون نقش ترانزيتي خودراحفظ نموده است.
توپوگرافي جغرافيايي ايده آل ،دسترسي آسان وگسترده،وسعت مناسب ،اقليم وآب وهواي شبه مديترانه اي، ساختارانساني وقوميتي منطقه، سنت تاريخي ومذهبي ،همه وهمه نشان مي دهدكه الگوي قديمي ونامناسب تقسيمات كشوري بخوبي بااين منطقه همخواني ندارد.وتجديدنظراساسي درساماندهي جغرافيايي وسياسي منطقه راطلب مي نمايد.
عمليات مرصاد واحتساب اين شهربعنوان گلوگاه ونقطه ثقل ورودبه ايران(توسط منافقين) - كه به شكست آنها انجاميد اهميت ژئوپلتيك وامنيتي اين شهرستان راچندبرابرنمود.
دردوران اخيرنيزمباحثي چون ايجادمنطقه ويژه اقتصادي وبزرگراه كربلا وايجادخط راه آهن . همه وهمه نامتوازن بودن الگوي تقسيمات كشوري دراسلام آبادغرب رابيشترهويدانموده است .ازنظربافت فرهنگي بافت فرهنگي متجانس وگويش محلي ، اين شهرستان دامنه وسيعي رامركزيت بخشيده است كه بخشي ازاستان هاي ايلام،،لرستان وغرب استان كرمانشاه راشامل مي شود.بعلاوه اين شهرستان محل اصلي سكونت بزرگترين ايل استان- ايل كلهر- نيزمي باشد.
در قانون تقسيمات كشوري مصوب 1362ه.ش مبناي واحدسازي (تبديل شهرستان به استان) تك معياري وبرپايه تعدادجمعيت درنظرگرفته شده است درحالي كه آنچه تقسيم مي شود فضا است كه جمعيت يكي ازعناصرعمده محتوايي آن به شمارمي رود.البته درنظرگرفتن جمعيت يكي شاخصه هاي اصلي محاسبه مي شودولي دراين ميان عواملي همچون تجانس توپوگرافيك وشبكه ارتباطي متوازن وبنيادهاي زيستي مناسب وازهمه مهمتركه منظورمانيزبيشتربرآن مي باشد، نقش ژئوپليتيك منطقه نيزبايداعمال گردد.اين درحالي است كه دربرخي مقاطع اعمال نفوذهاي متعدد درتبديل يك منطقه به استان نقش اصلي راايفانموده است .
درپايان پيشنهادمي گردد كه براي دستيابي به يك الگوي بهينه ومنطقي جهت تجديدنظردرسازماندهي فضاي جغرافيايي وسياسي اسلام آبادغرب ، ضمن استفاده ازنظركارشناسان وصاحب نظران با مطالعه همه جانبه وتحقيقات ميداني به تدوين وتعريف يك الگوي فضايي مناسب بااستعدادهاي باالقوه منطقه دست يابيم.
منابع:
قانون تقسيمات كشوري مصوب 16آبان 1316 ه.ش
جغرافياي سياسي ايران دكترمحدرضاحافظ نيا 1381
+
نوشته شده در ساعت توسط سايت اسلام آبادنيوز
|